(Lang) : Komen ze wel of komen ze niet? SinterKlaas en Zwarte Piet

Dit was enige tijd de vraag, zo eind 2014.

Maar ze kwamen dus wel, weten we nu.

Het fenomeen van Sinterklaas en Zwarte Piet. Een Culturele overlevering hier in Nederland.

Als kind werd ik hiermee geconfronteerd, met de Sint en Zwarte Piet.

Sinterklaas was eigenlijk Sint Nicolaas, een zeer Heilige man en een heel oude man.

Een fantastisch goede man, die echter ook ontzag inboezemde, want als je als kind stout was geweest dan gaf Sinterklaas Zwarte Piet de opdracht je in de juten zak te stoppen, en dan ging je mee naar Spanje. Of je kon een paar klappen krijgen met  zijn Roe, waar hij vaak mee zwaaide, maar dat een stuk milder leek dan mee in de zak naar Spanje.

Toch bedreigende aspecten, in ’t geheel. Maar ja, je hele opvoeding kon er ook mee doorspekt zijn, via je ouders en de Lagere School. Een beloning als je iets goeds had gedaan of straf als je iets slechts had gedaan, in de ogen van je ouders of de school wel te verstaan. En één keer per jaar dus ook nog weer eens via het Sinterklaasfeest.

Maar Sinterklaas las in z’n grote boek altijd de dingen voor, die elk kind goed had gedaan en dat gelukt was. Piet kwam wel zwaaiend met z’n roe het schoolplein op en de klas binnen, maar niemand kreeg de roe daadwerkelijk op zijn of haar broek of rok geslagen. Want al die goede dingen die je als kind had gedaan, gaven de doorslag naast soms die paar kleine waarschuwinkjes. En niemand hoefde in de zak mee naar Spanje.

Dus uiteindelijk was ’t tóch altijd een feest. Met cadeautjes en rondgestrooide pepernoten en ander lekker snoepgoed, wat toen nog niet als ongezond werd beoordeeld.

Ik heb gelezen dat die Sint Nicolaas echt bestaan heeft: Bisshop Nicolaas van Myra.

Het land Spanje lijkt niet waar te zijn, maar lijkt ingegeven door de Nederlandse geschiedenis. In elk geval was Nicolaas heilig verklaard wegens zijn goede daden; hij hielp namelijk zijn medemensen. Hij hielp vooral de mensen die leden onder hun medemensen, waar je ook toen in zijn tijd ook al hele vervelende rotzakken, pestkoppen en treiteraars onder had. Iets van alle tijden kennelijk.

Zie ook op internet: http://nl.wikipedia.org/wiki/Sinterklaas

Maar nou die Zwarte Piet. Waarom was hij zwart???

Als kind vernam ik, dat de Sint en zijn Piet als hulpje voor de praktische zaken op een mooi schimmelpaard ’s nachts over de daken reed; want op dat moment waren dan de open haarden uit. Ze stopten bij elke schoorsteen, het rookkanaal waar een open haard onder was in de woonkamer. En in zo’n rookkanaal, zat veel roet, en dat was zwart.

Onze Piet, het hulpje van Sinterklaas, klom dan met een juten zak op z’n rug met cadeautjes er in, door de schoorsteen omlaag, waarvan elk kind dat daar woonde een schoen stond bij de open haard, die ’s avonds uit ging. In die schoen zat een wortel voor het paard van Sinterklaas, en een briefje met een verlanglijstje van het desbetreffende kind. Onze Hulp-Piet las het briefje, haalde de cadeautjes uit z’n juten zak en legde die naast de schoenen en nam de wortels voor het paard mee, en klom dus weer naar boven, door die schoorsteen vol met roet.

Toen hij boven kwam zag hij er niet uit, maar hij sloeg zich af en klom weer op het paard, achter Sint Nicolaas, of hij begeleide het paard eenvoudig over de daken. Van het ene dak naar het andere. En dat is een hele klus, leek me als kind al.

In de oude tijden bestonden er nog geen flats. Tot voor een paar jaar geleden kon je aan een kind vragen om een huis te tekenen. Bijna altijd zag je op het tekenpapier verschijnen een vierkant met een driehoek erop met de punt naar boven. Links of rechts op de schuine zijkant van het dak waar de regen van af kon stromen, kwam een schoorsteen, en er werden nog een raam en een deur in getekend. Dat was dus een huis volgens veel kinderen. Je ziet die huizen trouwens nog wel hoor in ’t echt.

Maar het gezicht van Piet bleef zwart van het roet, hij had ook geen spiegel bij zich, en ook geen water en een stukje zeep. En bovendien, het was een hele klus om al die daken te bezoeken, en dan na elke schoorsteen je gezicht te wassen, was onbegonnen werk. En er waren heel veel schoorstenen hier in Nederland. Hij sloeg zijn kleren wat af en dat was ’t dan.

Met dit verhaal ben ik de Lagere School doorgekomen. Als kind vond ik dit indrukwekkend, mijn hele leefwereld was er mee gemoeid. Doch langzamerhand drong het tot mij door, dat dit hele verhaal een soort sprookje betreft. Een sprookje met een diepere betekenis, dat eenvoudig inclusief in je levensgevoel was opgenomen als kind. Het voelde voor mij als onderdeel, verlengstuk, ondersteuning en bevestiging van je opvoeding.

De diepere betekenis van Sinterklaas en Zwarte Piet

En nu wil ik hier iets schrijven over die diepere betekenis van het sprookje van  Sinterklaas en Zwarte Piet.

Het sprookje van Sinterklaas en Zwarte Piet zou je als soortgelijk kunnen beschouwen met sprookjes zoals dat van Sneeuwwitje en de zeven Dwergen (stukje Numerologie ook), de gelaarsde Kat, Klein Duimpje, Assepoester, Roodkapje, de boze wolf en de zeven geitjes, enzovoort.

Allereerst is er iets met een sprookje.

Ik zie een samenhang tussen menselijke ervaringen en het sprookje. Ervaringen kun je niet doorgeven van de ene generatie op de andere, van de ene mens op de andere mens. Dit gaat niet. Waaróm niet, dat laat ik hier maar even rusten. Maar met een sprookje ligt dit totaal anders. Sprookjes kun je wél overdragen van de ene generatie op de andere. Waarom gaat dit dan wel? Omdat een sprookje een verhaaltje op zichzelf is, en als zodanig te beleven, ook al hoor je ’t voor de eerste keer; meteen “beng”, het komt aan. De eigenschap van een sprookje is dat de inclusieve menselijke ervaringen er in VERBORGEN zijn. Dus generaties lang kun je die sprookjes doorgeven en als zodanig beleven, met een “vermoeden” van “goed en kwaad”. Want er zijn mensen, die de achterliggende ervaringen wél herkennen.

Dus bijvoorbeeld na 3 generaties, zijn er mensen die de betekenissen en de achterliggende ervaringen van sprookjes neerschrijven, en uitleggen. Bijvoorbeeld, waarom het rode kapje van Roodkapje?? De rode kleur zou duiden op het “dierlijke aspect” van de mens. Waarom steeds ’t getal 7? En zo voort en zo voort.

De symboliek of metafoor van onze Sint en Zwarte Piet

Wat fantaseren richting New Age beweging of een Spirituele Invalshoek

Terug naar onze Sinterklaas en Zwarte Piet. De Sint zou je kunnen zien als het goede in de mens, zijn goede daden. Even tussendoor: het idee “goed en kwaad” verschilt per cultuur en per periode in de tijd. Het was bijvoorbeeld in de Middeleeuwen goed om een heks te verbranden, want dan redde je haar ziel, die door het vuur werd gereinigd. En een heks was altijd een zij (waarom een zij? zou je je kunnen afvragen).

In elk geval, onze goede Sinterklaas doet goed: hij helpt andere mensen, hij vergeeft hen hun kwaad. Kinderen die brutaal tegen hun ouders waren geweest, vergaf hij, want hij deed voor hoe je als kind goed met je ouders en je medekinderen diende om te gaan; en omgekeerd natuurlijk ook. Dus zorg goed en wees goed voor elkaar en helpt elkander, op welke manier dan ook. Dus iets van alle tijden ook. Dat goed-en-het-kwaad.

Hoger Zelf en Lager Zelf

In spirituele, esoterische en New Age kringen spreekt men van Karma, als een oorzaak-en- gevolg-verschijnsel, en wordt reïncarnatie (opnieuw in een ander vleselijk lichaam geboren worden) eenvoudig in het denken opgenomen of er wordt eenvoudig in geloofd als een vanzelfsprekendheid. En wat ooit in de christelijke bijbel zou hebben gestaan, maar er ooit uit verwijderd zou zijn in een concilie ver na Christus. Men spreekt dus over ons Hoger-Zelf en ons Lager-Zelf.

En wat denk je bij het bekende Yin-Yang symbool. De cirkel met daarin een wit visje met een zwart oog en een zwart visje met een wit oog. De symbolische betekenis is, dat in het Goede iets slechts zit en in het Slechte iets goeds zit. Kruijff zei: Elk Voordeel heeft zijn nadeel en elk Nadeel heeft zijn voordeel; en dan hebben we ’t over dezelfde krachten, volgens mij dan.

 

Het Hoger-Zelf is ons Zelf met onze positieve eigenschappen als mens. Het heldere licht in ons, met positieve eigenschappen zoals anderen helpen, een positieve levensvisie ontwikkelen. Zoals mededogen hebben met andere mensen, een saamhorigheidsgevoel ontwikkelen en uitstralen (wat volgens Prinses Irene vaak zou ontbreken in onze samenleving), in ons doen-en-laten meer oog hebben voor onze leefomgeving waarin natuur en milieu een prominente plaats heeft. Het zoeken naar goedheid, schoonheid en waarheid in alles. Dit Hoger-Zelf dienen we uit te dragen in ons dagelijks leven.

 

Het Lager-Zelf is ons Zelf met onze negatieve eigenschappen als mens. Ook hier zit de wereld vol mee. We zijn ego-ïstisch, denken alleen aan onszelf, we kunnen andere mensen bedriegen, we kunnen liegen, we kunnen verslaafd zijn aan alcohol en drugs en we zijn rookverslaafd en gokverslaafd, we hebben schijt aan alles en iedereen, we zijn suppressief naar anderen toe. Het is onze onwetendheid over van alles en nog wat, enkel aandacht voor de lichaamscultuur. We zijn brutaal tegen anderen, en we hebben voor niets of niemand respect.

Een tunnelvisie, gebrek aan samenhangen-zien, de eenzijdig persoonlijke ontwikkeling, maar dit nooit zo (willen) zien van jezelf. Het niet toegeven dat je iets niet begrijpt of niet weet, bang dat die ander er misbruik van zal maken en je “de grond in zal boren”; angst. Enzovoort, enzovoort.

In dit Lager-Zelf dienen we dus iets te leren, het ene na het andere aspect. Zoek de Leer-Momenten, en wees er niet bang voor, dat je er voor uit komt dat je iets niet weet. Maar ook dit niet-bangzijn (bijvoorbeeld voor gezichtsverlies) dien je te leren. In het Lager-Zelf zijn we als mens onderweg. We kunnen iets leren, als “mens-in-wording”.

Sint

In het sprookje van onze Sint en Piet, zou je de Sint kunnen zien als het HOGER-ZELF van de Mens. De mijter van de Sint is duidelijk een christelijk symbool, de astrologische Vissenbek. Met daarop het christelijke kruis, dat men destijds overgenomen heeft van de Mythe van Mithras. Dit kruis is de metafoor voor lichaam en geest. De horizontale balk is letterlijk een stukje horizon, dus de aarde, is ook de tijdsbalk, en ook ons lichaam.

De verticale balk ben jijzelf als ingedaalde geest en/of ziel in je lichaam.

De verticale balk verplaatst zich door de tijd, en begint bij de geboorte links en verplaatst zich door de tijd heen naar rechts, waar ze weer splitsen. Dus iedereen hangt aan z’n eigen kruis, in het NU, zou je kunnen zeggen. Je woont tijdelijk in een lichaam hier op aarde. Bij het verscheiden splitsen de twee balken zich weer, lichaam en geest en/of ziel raken weer gescheiden, metaforisch uitgedrukt.

Piet

En nu die Zwarte Piet in dit fantasie-gedeelte van een vrijdenker en ervaringsdeskundige.

Zwart en Donker, je ziet weinig of niets……… ons Menselijke LAGER-ZELF.

Nogmaals, Zwarte Piet kun je hier in dit fantasiestukje zien als ons Lager-Zelf. Het (gaan) weten dat je dit soort van eigenschappen kunt hebben. Als Ziel en/of Geest die Zwartepiet in ons, iets als een Leerweg te herkennen en er aan te willen werken. Met andere Woorden: Werk aan de verbetering van je Positief Karma, de wet van oorzaak en gevolg. Volgens de esoterici onder ons dan.

Nog wat “verder fantaseren” richting New Age en spirituele invalshoek

 De rode lippen van Zwarte Piet zou je dezelfde eigenschappen kunnen toedichten als het rode kapje van Roodkapje. Onze dierlijke eigenschappen, die er ook gewoon zijn.

De oorbellen zou je kunnen zien als de overwonnen en omgevormde Lager-Zelf aspecten en die Zwarte Piet omgevormd en “omgetoverd” heeft tot iets moois, gesublimeerd en dit laat zien, in  scherp contrast met z’n zwarte gezicht van het roet in al die schoorstenen. Hij deelt de cadeautjes uit en strooit lekkers om zich heen.

En vanuit Karma en de Reïncarnatiegedachte of new-age beweging, kun je als Zwarte Piet reïncarneren als Sinterklaas; zou je kunnen zeggen. En een Sinterklaas zou je kunnen zien als een gereïncarneerde Zwarte Piet. Beiden zijn “onderweg op deze leerplaneet Aarde“.

In ons cultureel overgedragen Sinterklaasfeest, en in dit “sprookjesverhaal” zijn Sinterklaas en Zwarte Piet beiden “onderweg” op deze aarde in dit leven. En werken al doende aan zichzelf.

Uitdrukking

Er is nog een Nederlandse uitdrukking: “Iemand de Zwarte Piet toespelen”. Iemand anders de schuld van iets “in de schoenen schuiven”. Iemand anders de schuld geven van wat er is misgegaan; in huwelijk, naar je kinderen toe, bedrijf, of verslaving door iets, enz. Met deze uitdrukking wordt Zwarte Piet als iets negatiefs en slechts voorgesteld, in ’t “gewone-leven”.

Ik voel meer voor het metaforische Lager-Zelf. Je kunt aan iets werken in jezelf en volgens de esoterici, je positief-Karma verbeteren. Vind ik ook een mooie gedachte.

De Gekleurde Mens in Geologisch en Paleontologisch perspectief

De Wetenschap denkt dat de Mens, de Homo Sapiens is ontstaan in de Oldoevai-kloof in Afrika. Hoe lang geleden? “Hoe oud was Lucy??” Drie miljoen jaar? En Homo Sapiens? Op internet is te lezen (even Googlen; Wikipedia) dat wij als Homo Sapiens zo’n 160.000 jaar oud zijn en zich toen snel verspreide over de aarde.

En wat je kunt constateren is, dat vanuit hier, hoe zuidelijker richting evenaar, hoe donkerder de huid van de mens is, en hoe Noordelijker, hoe blanker de menselijke huid is geworden.

Je zou kunnen concluderen, dat hoe dichter bij de evenaar er in de menselijke evolutie via de genen een zonnefilter is ingebouwd geworden. Want bij een teveel UV-straling van de zon dan verbrandt je en kun je huidkanker krijgen. En hoe noordelijker, hoe minder zonlicht, daar verdwijnt dat ingebouwde filter, om dan het mindere zonlicht op de huidte laten komen, waar er dan een Vitamine-D tekort kan ontstaan.

Dus: hebben je voorouders rond de evenaar geleefd, en jij komt als mens met een donkerbruine huid in het Noorden wonen, vanwege een geliefde of politieke-, religieuze- of economische redenen, dan zou je wel eens een tekort aan Vitamine-D kunnen krijgen, door te weinig zonlicht op je huid. En omgekeerd, als je als blanke Noorderling rond de Evenaar gaat wonen en leven, dan zou je veel meer kans op huidkanker kunnen krijgen.

Omdat evolutie nu eenmaal een “traag-iets” is. O, hier raak ik weer een ander onderwerp aan. Dat “de gemoederen” hoog kan doen oplaaien: Schepping c.q. creationisme versus Evolutie; dus ga voorlopig maar even Googlen en met Wikipedia aan de gang, als je zin hebt natuurlijk.

Terug naar Sint en Piet

En die vroegere slavernij dan, zult u misschien zeggen.

In het zuiden op de Aarde rond de evenaar, groeien veel meer eetbaarheden, en de slaven van toen aldaar, hadden om evolutionair-natuurlijke reden een donkere huid; een ingebouwd filter tegen te veel UV-stralen van de zon; en MEER NIET.

Ik had een oom die een plantage had. En met slaven zoals dat heet. Ze werkten voor hem, maar hij gaf hen ruim voldoende afwisselend te eten, en hij liet huizen voor hen bouwen. Toen wijlen mijn oom met pensioen ging kreeg hij een groot feest van “zijn slaven” aangeboden, en uit dankbaarheid kreeg hij een aap, die hij mee mocht nemen naar Nederland. Het was een Gibbon, dus dat moet ergens in Afrika zijn geweest. Als kind ging ik vaak naar Ulvenhout bij Breda waar hij toen ging wonen, om met die aap in contact te komen. Ik mocht dan de grijze haren kammen van die aap, wat hij heerlijk vond. De aap zat vaak op een heel hoge paal midden in de tuin daar in Ulvenhout. En als ie mij zag met de haarkam, dan kwam hij snel naar beneden naar mij toe.

Mijn eindconclusie is, dat een Zwarte Piet uit onze Nederlandse Culturele overlevering, volgens mij helemaal niets met racisme en rassen-discriminatie van mensen met een bruine huid te maken heeft.

Kortom: Vier het SinterklaasFeest en Vier het Leven.

Zie vooral op Internet/Google/Wikipedia over Nicolaas van Myra en over het jaarlijkse kinderfeest en z’n oorsprong, onderstaande link ter aanvulling op dit betoog, hier vooral als vrij-denker en ervaringsdeskundige:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Sinterklaas#Nicolaas_van_Myra

© Kees in ’t Veld                              Wijz.1/10-2016  o O o

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *